بررسی فصلی مس خون گوسفندان و میزان مس، مولیبدنوم، گوگرد و آهن علوفه و خاک مراتع شهرستان یاسوج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

در این مطالعه میزان مس خون گوسفندان، میزان مس، مولیبدنوم، آهن و گوگرد علوفه و میزان مس، مولیبدنوم و آهن خاک مراتع شهرستان یاسوج مورد بررسی قرار گرفت. طی زمستان 1389 تا پاییز 1390  در هر فصل از 5 گله مختلف و از هر گله 10  نمونه سرمی (در مجموع 200 نمونه) به همراه نمونه خاک و گیاه جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که میانگین سرمی مس در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان به ترتیب 27/1، 72/1، 91/1 و 21/1 میکروگرم در میلی­لیتر بود. میانگین مس، مولیبدنوم و آهن خاک نقاط نمونه گیری شده به ترتیب در فصل بهار 2/24، 735/0 و 21065، در فصل تابستان 5/25، 85/0 و 23891، در فصل پاییز 4/17، 973/1 و 17555 و در فصل زمستان 8/28، 225/1 و 24350 میلی­گرم در کیلوگرم بود. میانگین مس، مولیبدنوم و آهن در علوفه مصرفی به ترتیب در فصل بهار برابر با 5/5، 269/0 و 777، در فصل تابستان 5، 085/0 و1327، در فصل پاییز 6/5، 155/0 و1365 و در فصل زمستان 5/6، 765/0 و 1141 میلی­گرم در کیلوگرم بود. میزان سولفور در علوفه مصرفی 480 میلی­گرم در کیلوگرم تعیین گردید. نتایج به دست آمده نشان دهنده­ی عدم کمبود مس در گوسفندان مورد مطالعه در شهرستان یاسوج می­باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Seasonal evaluation of serum copper level of sheep and status of copper, molybdenum, sulfur and iron in soil and pastures in Yasuj town

چکیده [English]

The aim of this study was determined levels of copper concentration in the blood serum of sheep and the amount of copper, molybdenum, iron and sulfur in plants and the amount of copper, molybdenum and iron in soils of pastures of Yasuj city. The blood samples of 50 sheep were collected from 5 different herd of the Yasuj from 2011 to 2012 in each season (200 samples totally). The results showed that the mean serum copper in spring, summer, autumn and winter, respectively, 1.21, 1.91, 1.72 and 1.27 micrograms per/ml liter. Average copper, molybdenum and iron in the soil sampled, respectively, 24.2, 0.735 and 21065 mg/kg in spring, 25.5, 0.85 and 23891 mg/kg in summer, 17.4, 1.973 and 17555 mg/kg in fall and 28.8, 1.225 and 24350 mg/kg in winter. Average amount of copper, molybdenum and iron in plants were 5.5, 0.265 and 777 mg/kg in spring, 5, 0.085, 1327 mg/kg in summer, 5.6, 0.155 and 1365 mg/kg in fall and 6.5, 0.765 and 1141 mg/kg in winter respectively. The sulfur concentration of pastures was 480 mg/kg. The results of this study showed that there was not copper deficiency in the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sheep
  • Copper
  • Molybdenum
  • Iron
  • sulfur
  • Yasuj
  • · رسولی، آ.، راضی جلالی، م.، نوری، م. (1386). مطالعه فصلی تغییرات مس خون گوسفندان و ارتباط آن با میزان مس، آهن، مولیبدنوم و سولفور مراتع مرتفع استان خوزستان، طرح تحقیقاتی شماره 522، دانشگاه شهید چمران، دانشکده دامپزشکی.
  • · رسولی، آ.، نوری، م.، حاجی­حاجیکلایی، م.­ا. ، شهریاری، ع. (1390). مقایسه تأثیر دو فرآورده خوراکی و تزریقی مس بر وضعیت مس سرمی در گوسفند، مجله تحقیقات دامپزشکی، 66 (4)، 348-343.
  • · نوری، م. (1373). بررسی احتمال وقوع کمبود مس در گوسفندان اطراف مشهد، مجله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران،53 (4 و3)، 54-51.
  • · نوری، م.، رازی جلالی، م.، عصری، س. (1379). بررسی مناطق دچار کمبود سلنیوم و مس در غرب کشور، پروژه تحقیقاتی برنامه ملی تحقیقات به شماره ثبت 2038، کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی.
    • Allen, S.E., Grimshaw, H.M., Parkinson, J.A., Quarmfy, C., (1974). Chemical analysis of ecological materials. 1st Edn., Oxford, Blackwell Scientific Publications. 222-225.
    • Bone, P.A., Kendall, N.R., Illingworth, D.V., Mackenzie, A.M., Telfer, S.B., (2007). Thiomolybdate toxicity and copper deficiency. Proceedings of the Society of Dairy Cattle Veterinarians of the NZVA, 49-55.
    • Church, D.C., (1988). The Ruminant Animal Digestive Physiology and Nutrition, Reston book, Prentice Hall, New Jersy, 347-357.
    • Howell, J.M.C., Gowthorne, J.M., (1987). Copper on Animals and Man, Vol.I, 1ed., CRC Press., 1-116.
    • Humphries, W.R., Phillippo, M., Young, B.W., Bremner, I., (1983). The influence of dietary iron and molybdenum on copper metabolism in calves. British Journal of Nutrition, (49): 77-86.
    • Ivan, M., Hidiroglou, M., al-Ismaily, S.I., al-Sumry, H.S., Harper, R.B., (1990). Copper deficiency and posterior and paralysis (shalal) in small ruminants in the Sultanate of Oman. Tropical Animal Health Production, 22(4): 217-225.
    • Khan, Z.I., Hussain, A., Ashraf, M., Ermidoupollet, S., (2006). Determination of copper status of grazing sheep: seasonal influence. Iranian Journal of Veterinary Research, (7): 46-52.
    • Mason, J., (1982). The putative role of thiomolybdates in the pathogenesis of Mo-induced hypocupraemia and molybdenosis: some recent development. Irish Veterinary Journal, (36): 164-168.
    • McFarlane, J.D., Judson, J.D., Gouzos, J., (1990). Copper deficiency in ruminants in the South East of Australia. Australian Journal of Experimental Agriculture, (30): 187-193.
    • Mozaffari, A.A., Derakhshanfar, A., SalarAmoli, J., (2009). Industrial Copper Intoxication of Iranian Fat-Tailed Sheep in Kerman Province, Iran. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 33(2): 113-119.
    • Nazki, A.R., Rattan, P.J.S., (1990). Status of blood microelement during different seasons in sheep. Indian Veterinary Journal, 67 (3): 274-276.
    • Nouri, M., Rasooli, A., Mohammadian, B., (2005). Enzootic ataxia in lambs. Indian Veterinary Journal, (82): 1007-1008.
    • Pesce, A.J., Kaplan, L.A., (1987). Methods in clinical chemistry. 1st Edn., St. Louis, Mosby Co., 350-358.
    • Phillipo, M., Humphries, W.R., Atkinson, T., Henderson, G.D., Garthwaite, P.H., (1987). The effect of dietary molybdenum and iron on copper status, puberty, fertility and oestrus cycles in cattle. Journal of Agricultural Science, Cambridge, (109): 321-336.
    • Pour Ashour, M., Rezaie Saber, A.P., (2012). Assessment of serum values of copper in ewes. Annals of Biological Research, 3(3):1645-1649.
    • Radostits, O.M., Gay, C.C., Blood, D.C., Hinchcliff, K.W., (2007). Veterinary Medicine, 9th ed., Harcourt Publishers Ltd, 1707-1722.
    • Rasooli, A., Nouri, M., Razi-Jalali, M., (2010). Influence of antagonistic minerals in soil and pastures onthe blood and liver copper in goats in Khuzestanprovince, Iran. Iranian Journal of Veterinary Research, Shiraz University, 11(1):46-50.
    • Schonewille, J.T., Yu, S., Beynen, A.C., (1995). High iron intake depresses hepatic copper content in goats, Veterinary Quarter., 17(1): 14-17.
    • Smith, B., Goup, M.R., (1973). Hypocuprosis: A clinical investigation of dairy herds in northland, New Zealand Veterinary Journal., (21): 252-258.
    • Suttle, N.F., (2002). Copper deficiency – how has the disease and its diagnosis changed in the last 15 years, Cattle Practice, (10): 275-278.
    • Suttle, N.F., (1991). The interactions between copper, molybdenum and sulphur in ruminant nutrition. Annual Reviews of Nutrition, (11): 121-140.
    • Suttle, N.F. (1986). Problems in the diagnosis and anticipation of trace element deficiencies in grazing livestock.Veterinary Record. 119(7): 148-152.
    • Underwood, E.J.(1977).Trace Elements in Human and Animal Nutrition, 4th ed., Academic Press, New Yark, 545.
    • Underwood, E.J., Suttle, N.F., (1999). The Mineral Nutrition of Livestock, 3rd ed., CABI publishing, UK, 283-342.
  • تاریخ دریافت: 24 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 24 مرداد 1400